Թեմա 5. Սոցիոլոգիայի հոգեբանական փուլը (հասկանալ հասարակությունը). Ժաննա Անդրեասյան

Թեմա 5. Սոցիոլոգիայի հոգեբանական փուլը (հասկանալ հասարակությունը). Ժաննա Անդրեասյան

Ըստ Գաբրիել Թարդի՝ սոցիալական երևույթները հասարակությունում տեղի են ունենում նմանակման միջոցով, այսինքն հասարակությունը ոչ այլ ինչ է, քան նմանակում, և սոցիոլոգիան պետք է ուսումնասիրի այդ նմանակման կանոնները: Թարդն ասում էր, որ հասարակությունը գիտակցություն է, իսկ ամեն մարդու, առանձին անհատի գիտակցությունը ուղեղի մի բջիջն է, իհարկե սա շատ մեխանիկական մոտեցում է, որ մեզ շատ ավելի կարող է հետաքրքրել իբրև պատկերավոր նմանություն, բայց ոչ այնպիսի մի գաղափար, որ մնացել է սոցիոլոգիայում և ինչ-որ արժեք է տվել հետագա գիտական գիտելիքի զարգացման տեսանկյունից: Ըստ էության՝ հոգեբանական այս մոտեցման կարևորագույն գաղափարն այն էր, որ ցանկացած սոցիալական երևույթ պետք է դիտարկել իբրև որոշակի փոխազդեցություն, այսինքն դա մի պրոցես է, որտեղ անհատները փոխազդում են միմյանց, և շատ կարևոր է, որ հոգեբանությունը չի դիտարկվում առանձնին անհատի հոգեբանության մակարդակում, սա սոցիալական հոգեբանություն է, այստեղ կարևոր է անհատի՝ դեպի այլ անհատներին ուղղված մտքերը, գործողություններն ու պատկերացումները:

Ամբոխների ուսումնասիրությունը զբաղեցնում է ժամանակի շատ հեղինակների մտքերը, և հենց այդ նմանակման գործընթացը, Թարդի կարծիքով, ամբոխի դեպքում ամբողջությամբ հասնում է բարձրակետին: Այստեղ մենք չունենք առանձին անհատներ, մենք ունենք ամբողջությամբ միմյանց նմանակող մի բազմություն, որի վրա հնարավոր չէ որևէ ձևով ազդել: Թարդը գտնում էր, որ հասարակական գործընթացները կառավարում են զգացմունքները և ոչ թե բանականությունը, և այդ ամբոխի վրա ազդել որևէ բանական դատողությամբ կամ որևէ ռացիոնալ բացատրությամբ, հնարավոր չէ: Դու միայն կարող ես հետևել նրանց, որովհետև նրանք լսելու ունակ չեն: Ըստ Թարդի՝ մի քանի անհատներ որոշակի վարքականոն են ձևակերպում, իսկ մյուսները սկսում են նմանակել, այսինքն ամբողջ հասարակական գործընթացը տեղի է ունենում հենց այսպես: Այս գաղափարները, հատկապես՝ ամբոխի ուսումնասիրության տեսակետից, հետագայում զարգացրեց ֆրանսիացի Գյուստավ Լե Բոնը, որը կրկին հիմքը դնում էր զգացմունքների առաջնայնության վրա…

Գրականության ցանկ

  1. Wilhelm Dilthey: Selected Works, Volume I: Introduction to the Human Sciences Edited by Rudolf A. Makkreel and Frithjof Rodi
  2. Gabriel Tarde, Essais et mélanges sociologiques. Paris: A. Maloine, Éditeur, 1895. 431 pp.
  3. Gustave Le Bon, The Crowd: A Study of the Popular Mind, 1896, pp.130
  4. Ferdinand Tönnies, Gemeinschaft und Gesellschaft, Leipzig,1887

Մեկնաբանություններ

Մեկնաբանել

Share Button

Դիտեք նաև՝

Մեկնաբանել

Your email address will not be published. Required fields are marked *