Թեմա 18. Ժողովրդավարություն (մաս 3). Նաիրա Մկրտչյան

Թեմա 18. Ժողովրդավարություն (մաս 3). Նաիրա Մկրտչյան

20-րդ դարի 60-ականների երկրորդ կեսին արևմտյան Եվրոպայում ծայր են առնում որոշակի շարժումներ, որոնց թվին դասում են նաև Ֆրանսիայում ուսանողական շարժումները, որոնք նպաստում են «մասնակցություն» հասկացության քաղաքական տեսության օրակարգ վերադառնալուն: Քաղաքական մասնակցության չափը, որակը, ընդհանրապես քաղաքական ներառվածության խորությունը դարձյալ հայտնվում են օրակարգի կենտրոնում, որովհետև այդ նույն ուսանողները պահանջում էին ավելի մեծ մասնակցություն կրթական հիմնախնդիրների քննարկման և լուծման հարցում: Հրապարակ է նետվում մասնակցային ժողովրդավարության հայեցակարգը…

Ի՞նչ է ենթադրում մասնակցությունը՝ ըստ Ռուսոյի: Քաղաքական մասնակցությունը առաջին հերթին քաղաքական որոշումների ընդունման համար է, կարևոր գործառույթ ունի: Եթե բոլորը չեն մասնակցում որոշումների կայացման մեջ, ապա դժվար թե դրան կարելի է համարել ժողովրդավարություն: Ռուսոյի համոզմամբ մասնակցությունը ունի նաև այսպես կոչված կրթական-դաստիարակչական նշանակություն. մասնակցելով՝ մարդը դառնում է սոցիալապես և քաղաքականապես ավելի ակտիվ մեկը, ձեռք է բերում այնպիսի ունակություններ և հմտություններ, որոնք հնարավոր կդարձնեն նրա հետագա մասնակցությունը այդ գործընթացներում, ավելին՝ յուրաքանչյուր անհատ միայն սահմանափակված չի լինի սեփական շահերի և սեփական նկատառումների շրջանակով:

Մասնակցային ժողովրդավարության հայեցակարգը նաև ձևավորում է անհրաժեշտ որակներ՝ ուշադրություն դարձնելու ազգային նշանակության խնդիրների վրա: Շումպետերն ասում էր. «Որքան հեռու են խնդիրները իր մասնավոր շրջանակից, այնքան մարդը ավելի քիչ է հետաքրքրված, ավելի քիչ է իրազեկ, և ավելի քիչ է պատասխանատու պրոբլեմների լուծման համար»:

Մասնակցության շնորհիվ մարդը մնում է իր տերը, նա չի հանձնում իր քաղաքական իրավունքը որևէ մեկին, դրանով պահպանում է նաև իր ազատությունը և վերահսկողությունը իր կյանքի ու իր կյանքի վրա ազդող միջավայրի նկատմամբ:

Գրականության ցանկ

1. Barber R. Benjamin, Strong Democracy. Participatory Politics For a New Age, Los Angeles, 2003.

2. Pateman Carole, The Disorder of Women, Stanford, 1989.

 

Մեկնաբանություններ

Մեկնաբանել

Share Button

Դիտեք նաև՝

Մեկնաբանել

Your email address will not be published. Required fields are marked *