Պատմամշակութային արժեքներ և արդիականացում. Պավել Ավետիսյան, Արսեն Բոբոխյան

Պատմամշակութային արժեքներ և արդիականացում. Պավել Ավետիսյան, Արսեն Բոբոխյան

Այսօր ձեռքի տակ ունեցած պատմամշակութային արժեքները ճիշտ արժևորելով, ճիշտ պահպանելով ու ճիշտ քաղաքականության մեջ դնելով միայն՝ կկարողանանք արդիականացնել: Եթե որևէ գյուղի հարևանությամբ գտնվող հուշարձանը տնտեսապես շահավետ եղավ տվյալ գյուղի բնակչության համար,ապա գյուղացին նրան մի այլ աչքով կնայի: Եվ բացի այն, որ այդ հուշարձանը զուտ շատ կարևոր պատմական արժեք է, կհասկացվի, որ այն արժեք է նաև այսօրվա կյանքի համար: Օրինակ՝ կարող է այդ հուշարձանը տուրիստական երթուղիների մեջ դրվել,  զբոսաշրջիկներ կգան այդտեղ, կմտնեն նաև այդ գյուղ և փող կթողնեն այդտեղ, և գյուղի զարգացման համար դեր կունենա հենց այդ հուշարձանը:

Չնայած այն, որ մեր ավանդություններն ու ավանդական մշակույթը հիմնականում պահպանվում են գյուղում և գյուղաբնակի մոտ, բայց օբյեկտիվ գործընթացներ կան: Չի կարելի երազել, որ ամեն անգամ 2010, 2020, 2040թ.-ի գյուղը պետք է լինի այնպես, ինչպես 1950, 1810 կամ 1910թ.-ի գյուղն էր: Դա անհնար է, մարդկությունը զարգանում է, գյուղն իր ներքին էությամբ, արտաքին տեսքով փոփոխվում է, փոփոխվում է նաև այն արժեհամակարգը, որը կրում էր այդ գյուղի բնակիչը 100 տարի առաջ: 1850թ. գյուղում ապրող բնակչի արժեհամակարգը և 200 տարի հետո ապրողի արժեհամակարգը չի կարող նույնը լինել: Անհնար բան է, որ ես ապրեմ այնպես, ինչպես իմ պապը, և իմ պապն էլ ապրեր այնպես, ինչպես իր նախնիներից որևէ մեկը: Ամեն անգամ ինչ-որ փոփոխություն կլինի, դա պարտադրված պահանջ է:

Պատմամշակութային արժեքների կամ ժառանգության արդիականացումն անընդհատական պրոցես է: Ինչպես էինք հարսանիք անում սրանից 100 տարի առաջ և ինչպես ենք հարսանիք անում հիմա: Մենք չենք կարող հարսանիք այնպես անել, ինչպես 100 տարի առաջ էին անում, երբ մարդը ապրում է հիմա: Հարսանիքը նրա համար չի, որ ինքը պատճենի և կապկի այն ամենը, ինչ 100 տարի առաջ անում էր ինչ-որ մեկը:  Պետք է ինչ-որ բան վերցնել և ինչ-որ բան էլ մերժել: Ինչ-որ մի ժամանակ, երբ իմ ծնողը կարևորում էր թուխ մանուկները, գնում էր այնտեղ ուխտի, Թուխ Մանուկի առաջ մատաղներ էր անում, ինչ-որ բաներ էր սպասում Թուխ Մանուկից: Ես այնպես եմ դաստիարակվել, որ այդ ուխտի գնալու կարիքը չունեմ, Թուխ Մանուկից ինչ-որ պահանջներ չունեմ, իմ պահանջները բոլորովին ուրիշ տեղից են՝ այսինչ համալսարանից, այնինչ կազմակերպությունից: Այսինքն տեղերը փոխվել են, հիմա մենք պետք է գտնենք ու հասկանանք, թե ինչպես անենք, որ Թուխ Մանուկը՝ որպես պատմամշակութային արժեք, ինչ-որ կերպ մնա իմ այսօրվա կյանքի մեջ ու տեղ զբաղեցնի: Ուստի թուխ մանուկներին պետք է ճիշտ ներկայացնել, շուրջբոլորը ինչ-որ պայմաններ ստեղծել, որպեսզի հինգ տարեկան երեխան գնա, Թուխ Մանուկի կողքը խաղա, ես ինչ-որ բաներ պատմեմ Թուխ Մանուկի մասին, նրա մեջ տպավորվի, և երբ երեխան դառնա 15 տարեկան, նա իմանա, թե սա ինչ էր: Գուցե չգնա այնտեղ ուխտի՝ ակնկալելով այդ մատուռից ինչ-որ բաներ, օր.՝ երազանքներ ունի, որ կուզենա կատարվել, հիվանդություն ունի՝ բուժվի և այլն, բայց կիմանա, թե դա ինչ հուշարձան է:

Մեկնաբանություններ

Մեկնաբանել

Share Button

Դիտեք նաև՝

1 Մեկնաբանություն

  1. Համլետ Մարտիրոսյան

    Եթե դուք հուշարձան եք պեղում ու անընդհատ (անհիմն) պնդում, թե 2500տ ավելի հին հուշարձանները հայերի ստեղծածը չեն, այլ օտարների, ինչու՞ ու ինչպե՞ս պիտի հայ այն արժեվորի, սիրի ու պահպանի:

Մեկնաբանել

Your email address will not be published. Required fields are marked *